AB hibeleri denildiğinde akla ilk gelen kaynak Horizon Europe — ve bu şaşırtıcı değil. 95,5 milyar Euro toplam bütçesiyle dünyanın en büyük araştırma ve inovasyon fonu olan Horizon Europe, Türk KOBİ'lere de önemli kapılar açıyor. Ancak bu fondan yararlanmak karmaşık bir süreç gerektiriyor. Bu rehberde Horizon Europe'un ne olduğunu, Türkiye'nin programdaki konumunu ve KOBİ'lerin nasıl başvurabileceğini adım adım ele alıyoruz.
Horizon Europe Nedir?
Horizon Europe, Avrupa Birliği'nin 2021–2027 dönemini kapsayan araştırma ve inovasyon çerçeve programı. Üç ana sütun üzerine kurulu:
1. Mükemmel Bilim: Bireysel araştırmacılara yönelik ERC hibeleri ve Marie Skłodowska-Curie bursları bu sütun altında yer alıyor.
2. Küresel Zorluklar ve Avrupa Sanayi Rekabeti: İklim, enerji, sağlık, dijital dönüşüm gibi öncelikli alanlarda işbirlikçi Ar-Ge projeleri. KOBİ'lerin en fazla fırsat bulduğu alan burası.
3. Yenilikçi Avrupa: Doğrudan KOBİ'lere ve girişimlere yönelik EIC (Avrupa İnovasyon Konseyi) programları bu sütun kapsamında.
Türkiye'nin Horizon Europe'daki Konumu
Türkiye, Horizon Europe'a ortak ülke statüsünde katılıyor. Bu ne anlama geliyor?
- Türk araştırmacı ve işletmeler AB üye ülkeleriyle aynı koşullarda başvurabiliyor
- Türkiye'deki kuruluşlar konsorsiyum ortağı veya koordinatör olarak projelere dahil olabiliyor
- TÜBİTAK, Türk katılımcıların ulusal finansmanını desteklemek için eş finansman mekanizmaları sunuyor
Bu statü teoride büyük fırsatlar sunuyor — ancak pratikte ortak bulma ve başvuru sürecinin karmaşıklığı Türk KOBİ'lerin bu fondan yeterince yararlanamamasına yol açıyor.
KOBİ'ler İçin En Uygun Horizon Europe Programları
EIC Accelerator
Yüksek büyüme potansiyeline sahip yenilikçi KOBİ'ler için tasarlanmış. İki bileşeni var:
- Hibe: Tek bir proje için 2,5 milyon Euro'ya kadar geri ödemesiz destek
- Özsermaye: 15 milyon Euro'ya kadar EIC Fund yatırımı
EIC Accelerator'a başvurmak için şirket kurulmuş ve piyasaya yakın bir ürün veya teknoloji geliştirilmiş olması gerekiyor. Saf Ar-Ge aşamasındaki projeler için uygun değil.
EIC Pathfinder
Erken aşama, yüksek riskli teknoloji projeleri için. Henüz ticari boyutu netleşmemiş ancak bilimsel temeli güçlü projeler bu programdan yararlanabiliyor.
KDT JU, Clean Hydrogen JU ve Diğer Ortak Girişimler
Sektöre özel Ar-Ge programları. Yarı iletkenler, temiz enerji, biyosağlık gibi alanlarda faaliyet gösteren KOBİ'ler için değerli fırsatlar sunuyor.
HORIZON WIDERA Hop-on Facility
Araştırma kapasitesi gelişmekte olan bölgelerdeki KOBİ'lerin mevcut Horizon projelerine ortak olmasını kolaylaştırıyor. Temmuz 2026 açık ilanlarımızda yer alan bu çağrı 200.000–600.000 EUR destek sunuyor.
Başvuru Süreci: Adım Adım
Adım 1 — ECAS Hesabı Açın
Avrupa Komisyonu'nun kimlik doğrulama sistemi olan ECAS'a kayıt olun. Tüm Horizon başvuruları bu hesap üzerinden yapılıyor.
Adım 2 — Funding & Tenders Portalı'nı Keşfedin
ec.europa.eu/info/funding-tenders adresindeki portal tüm açık çağrıları, başvuru rehberlerini ve değerlendirme kriterlerini içeriyor. Başvurmayı düşündüğünüz çağrının iş programını indirip detaylıca okuyun.
Adım 3 — PIC Numarası Alın
Kuruluşunuzu AB sistemine kaydettirerek Participant Identification Code (PIC) numarası alın. Bu numara olmadan başvuru tamamlanamıyor.
Adım 4 — Ortak Bulun
Horizon programlarının büyük çoğunluğu birden fazla ülkeden ortak gerektiriyor — genellikle en az 3 farklı AB üyesi veya ortak ülkeden kuruluş. Ortak bulmak için:
- CORDIS Partner Search
- Enterprise Europe Network (EEN) Türkiye ofisleri
- TÜBİTAK'ın uluslararası işbirliği ağı
Bu aşama ilan kapanmadan en az 3–4 ay önce başlatılmalı. Güvenilir ortak bulmak sürecin en zorlu ve en belirleyici adımı.
Adım 5 — Konsorsiyum Anlaşmasını Hazırlayın
Ortaklarla görev dağılımı, bütçe paylaşımı ve fikri mülkiyet hakları üzerine konsorsiyum anlaşması imzalanmalı. Bu belge hem başvuru dosyasının bir parçası hem de proje süresince bağlayıcı.
Adım 6 — Başvuru Dosyasını Hazırlayın
Horizon başvuruları üç ana bölümden oluşuyor:
- Bölüm 1 — Mükemmellik: Projenin bilimsel veya teknolojik yeniliği, metodoloji
- Bölüm 2 — Etki: Sosyal, ekonomik ve çevresel etki; yaygınlaştırma planı
- Bölüm 3 — Uygulama: Konsorsiyum kapasitesi, iş paketi dağılımı, bütçe
Her bölüm için sayfa sınırı var — aşılan başvurular otomatik olarak elenebiliyor.
Adım 7 — TÜBİTAK Eş Finansman Desteğini Değerlendirin
Türk katılımcılar için TÜBİTAK Eurostars Koordinatörlük Desteği ve benzeri mekanizmalar ulusal eş finansman sağlıyor. Bu destekleri başvuru öncesinde planlamak nakit akışı yönetimini kolaylaştırıyor. TÜBİTAK girişimci destekleri rehberimizde bu mekanizmaları ele aldık.
Değerlendirme Kriterleri
Horizon başvuruları bağımsız uzman jüriler tarafından üç ana kriter üzerinden değerlendiriliyor:
Mükemmellik: Projenin bilimsel veya teknolojik yeniliği ne kadar güçlü?
Etki: Proje başarılı olursa ekonomik, sosyal veya çevresel etkisi ne olacak? Yaygınlaştırma planı gerçekçi mi?
Uygulama: Konsorsiyum bu projeyi hayata geçirecek kapasiteye sahip mi?
Her kriter 0–5 arasında puanlanıyor. Eşik puanı genellikle her kriter için 3, toplamda ise 10 ve üzeri.
Türk KOBİ'lerin Horizon'da Sıkça Yaptığı Hatalar
Ortak aramayı geç başlatmak: Güvenilir uluslararası ortak bulmak aylar alıyor. İlan açıklandıktan sonra ortak aramaya başlamak neredeyse her zaman geç kalıyor.
İngilizce yazımı hafife almak: Başvurular İngilizce hazırlanıyor ve değerlendiriciler uluslararası uzmanlar. Teknik içerik doğru olsa bile zayıf İngilizce sunumu puanı düşürüyor.
Etkiyi somutlaştıramamak: "Önemli ekonomik etki yaratacak" gibi genel ifadeler değerlendirmede puan almıyor. Etki somut metriklerle — pazar büyüklüğü, istihdam sayısı, CO2 azaltımı gibi — ortaya konulmalı.
Bütçeyi yanlış planlamak: Horizon bütçeleri gerçek maliyetlere dayanmalı. Şişirilmiş veya gerçekçi olmayan bütçeler değerlendirmede hemen fark ediliyor.
Hibe başvurularında yapılan 7 kritik hata yazımızda bu konuları genel çerçevede ele aldık — Horizon başvurularında bu hatalar çok daha ağır sonuçlar doğuruyor.
ERC Hibeleri: Bireysel Araştırmacılar İçin
Horizon Europe kapsamında sunulan ERC (Avrupa Araştırma Konseyi) hibeleri bireysel araştırmacılara yönelik. Temmuz 2026 açık ilanlarımızda yer alan ERC Advanced Grant 2.500.000 Euro'ya, ERC Plus Grant ise 7.000.000 Euro'ya kadar destek sunuyor. Bu programları yakında yayımlayacağımız ERC hibeleri rehberinde detaylı ele alacağız.
Nereden Başlamalı?
Horizon Europe süreci karmaşık ama sistematik. İlk adım hangi programa uyduğunuzu belirlemek, ikinci adım doğru ortakları bulmak.
Hibefon'daki AB hibe uzmanları program seçiminden ortak ağına, başvuru dosyasının hazırlanmasından TÜBİTAK eş finansman planlamasına kadar süreci birlikte yönetiyor.